جنگل، منبع درآمد

علاوه بر درختان، درختچه‌ها، بوته‌ها، پوشش علفی زنده، پوشش مرده، حیوانات و میکروارگانیسم‌های موجود در جنگل نیز جزئی از اکوسیستم فعال و پویای آن هستند. جنگل‌ها، به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین اکوسیستم‌های طبیعی، اثرات بسیاری بر جوامع انسانی داشته و خواهند داشت، به‌طوری‌که تخریب آنها می‌تواند اثرات جبران‌ناپذیر در زندگی انسان‌ها داشته باشد. مهم‌ترین اثرات جنگل از جنبه زیست‌محیطی عبارتند از: ١) تولید اکسیژن مورد نیاز موجودات زنده. ٢) تعدیل و تنظیم درجه حرارت کره زمین. ٣) تغذیه سفره آب‌های زیر زمینی. ۴) حفاظت از خاک و جلوگیری از فرسایش آن. ۵) جذب گازهای آلاینده محیط ‌زیست. ۶) پناهگاه حیات‌وحش. علاوه‌براین، جنگل‌ها ارزش اقتصادی فراوانی دارند و در برخی کشورها منبع درآمدزایی بوده و اقتصاد آنها وابسته به جنگل است. ابعاد اقتصادی جنگل را می‌توان در تولید چوب، به‌عنوان ماده اصلی بسیاری از صنایع، سوخت، تولید محصولات فرعی جنگلی و گیاهان دارویی، توریسم و صنعت گردشگری خلاصه کرد. به‌خاطر اهمیت زیست‌ محیطی و اقتصادی جنگل، همواره تمامی کشورهای جهان به حفاظت و احیای آن توجه ویژه‌ای داشته‌اند، اما در چند دهه اخیر، عوامل متعددی ازجمله عوامل انسانی و طبیعی، جنگل‌ها را تخریب کرده است؛ عوامل طبیعی، باد شدید، گرمای شدید، سیلاب‌ها، باران‌های شدید و یخبندان‌ها هستند. دخالت انسان‌ها از جمله عوامل دیگری است که بر شدت تخریب جنگل‌ها دامن زده است. عمده‌ترین فعالیت‌های انسانی که به تخریب و کاهش پتانسیل اراضی و بی‌ثباتی اکولوژیکی آنها منجر شده است، عبارتند از: قطع پوشش گیاهی، بهره‌برداری بیش از پتانسیل منابع آب و خاک، چرای مداوم و بیش از ظرفیت، فعالیت‌های کشاورزی و کاربرد نهاده‌ها و فعالیت‌های معدنی، صنعتی و توسعه شهری که به‌هرصورت باعث تخریب منابع آب و خاک و پوشش گیاهی می‌شود. تخریب جنگل‌ها مترادف با تهدید زیست‌محیطی و اقتصادی است و دراین‌میان بستر طبیعی مناسب برای جذب آلاینده‌ها و خصوصا گازهای گلخانه‌ای از بین می‌رود. براساس آمار فائو، انتشار گازهای گلخانه‌ای به‌دلیل تبدیل جنگل خالص (منظور تبدیل زمین جنگل به دیگر مصارف که عمدتا به کشاورزی و چرا اختصاص داده می‌شود) به دیگر کاربری‌ها، افزایش یافته است. به‌طوری که در سال ٢٠١٠، مجموع تولید گازهای گلخانه‌ای حاصل از تبدیل جنگل خالص به سایر کاربری‌ها در حدود ٣هزار و ٧٣٨ تن معادل دی‌اکسیدکرین بوده است. این میزان گازهای انتشار یافته، حاصل از تغییر کاربری جنگل خالص، معادل حدود ٧٠ درصد کل تولید گازهای گلخانه‌ای بخش کشاورزی در همان سال است و در حدود کمتر از نیمی از کل تولید گازهای گلخانه‌ای، جنگل‌داری و دیگر کاربری زمین (AFOLU) را به خود اختصاص داده است. ارقام حکایت از این دارد که تخریب و تغییر کاربری جنگل‌های خالص نقش بسیار مهمی در عدم جذب گازهای گلخانه‌ای دارد. از سوی دیگر ارقام نشان می‌دهد تولید گازهای گلخانه‌ای در کشورهای غیرمتعهد پیمان کیوتو (کشورهایی که در ضمیمه I پیمان کیوتو متعهد به کاهش آلاینده‌ها نبوده‌اند) اتفاق افتاده است به‌طوری‌که ٩٠ درصد انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از تبدیل جنگل خالص به این کشورها اختصاص دارد. به‌عبارتی کشورهای غیرمتعهد بازیگران اصلی انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از تبدیل جنگل‌های خالص هستند. همچنین آمار منتشر شده توسط فائو نشان می‌دهد در طول دوره ٢٠١٠-٢٠٠١، در حدود سه درصد روند کاهشی در انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از تبدیل جنگل خالص مشاهده می‌شود. به‌طوری‌که از رقم سه‌هزار و ٨٣٧ تن معادل دی‌اکسیدکربن در سال ٢٠٠١ به رقم سه‌هزار و ٧٣٨ تن دی‌اکسیدکربن در سال ٢٠١٠ رسیده و روند کاهشی اندکی داشته است. این کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از تبدیل جنگل خالص هم در کشورهای متعهد و هم غیرمتعهد پیمان کیوتو اتفاق افتاده است. به‌طوری‌که در کشورهای غیرمتعهد از سه‌هزارو۶١٠ تن در سال ٢٠٠١ به رقم سه‌هزار و ۵٢١تن در سال ٢٠١٠ رسیده که در حدود دو درصد کاهش داشته است. در کشورهای متعهد از رقم ٢٢٧تن معادل دی‌اکسیدکربن در سال ٢٠٠١ به رقم ٢١٧ تن در سال ٢٠١٠ رسیده که چهار درصد کاهش نشان می‌دهد. از سال ١٩٩٠ تا ٢٠١٠ تولید گازهای گلخانه‌ای حاصل از تبدیل جنگل خالص در کشورهای غیرمتعهد ١٩ درصد کاهش داشته در حالی که برای کشورهای متعهد ۴۴ درصد کاهش داشته است. برحسب قاره، اطلاعات فائو نشان می‌دهد آمریکا با ۵۴ درصد بیشترین سهم را در انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از تبدیل جنگل خالص داشته و بعد از آن آفریقا با ٢۶ درصد و آسیا با ١۵ درصد قرار می‌گیرند. میانگین نرخ رشد تولید گازهای گلخانه‌ای حاصل از تبدیل جنگل خالص در دوره موردبررسی برای اقیانوسیه ١٣/۴ درصد، آسیا ١/۴درصد و آفریقا ٠/٢ درصد بوده در حالی که در اروپا با ٢٩/٢ درصد و آمریکا با ٢/١ درصد رشد منفی بوده است.

http://sharghdaily.ir/News/60468

نوشتن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *